OPEC+ görüşləri

OPEC (Neft İxrac Edən Ölkələr Təşkilatı) 1960-cı ildə Bağdadda yaradılıb. Qərargahı Vyanadadır, üzvləri arasında Səudiyyə Ərəbistanı, İraq, BƏƏ, Küveyt və başqa iri neft ixracatçıları var. 2016-cı ilin sonunda OPEC ölkələri Rusiya başda olmaqla bir qrup digər ixracatçı ilə “Əməkdaşlıq Bəyannaməsi” imzaladı — bu geniş qrup OPEC+ adlanır. Azərbaycan da OPEC+ iştirakçısıdır və hasilat kvotası var.

Nə vaxt keçirilir?

• Sabit cədvəl yoxdur. Nazirlər səviyyəsində görüşlər adətən ildə bir neçə dəfə, monitorinq komitəsinin iclasları daha tez-tez keçirilir, bazar vəziyyəti kəskinləşəndə isə növbədənkənar görüş çağırıla bilər.
• Görüşün tarixi əvvəlcədən elan olunur, amma nəticənin dəqiq saatı məlum olmur — qərar danışıqlar bitəndə açıqlanır. Bəzən görüş təxirə salınır və bu özü də bazar üçün xəbərdir.
• Görüşdən əvvəlki günlərdə nümayəndələrin açıqlamaları və mətbuatdakı sızmalar da neft qiymətini tərpədir.

Nə qərar verilir?

Əsas mövzu hasilat kvotalarıdır: ölkələr gündə nə qədər neft çıxaracaq. Hasilatı azaltmaq bazarda təklifi məhdudlaşdırır və qiyməti qaldırmağa yönəlib. Artırmaq isə qiymətə təzyiq göstərir. Bəzi ölkələr ümumi razılaşmadan əlavə könüllü azaltmalar da elan edir.

Nümunə: 2020-ci ilin aprelində pandemiya səbəbindən neftə tələb çökəndə OPEC+ gündəlik hasilatı təxminən 10 milyon barel azaltmaq barədə razılaşdı — tarixin ən böyük razılaşdırılmış azaltması.

Bazara təsiri

• Neft (Brent, WTI) — birbaşa təsir. Gözləniləndən böyük azaltma qiyməti qaldırır, kvotaların artırılması və ya razılaşmanın pozulması endirir.
• Neft ixrac edən ölkələrin valyutaları — Kanada dolları (CAD), Norveç kronu (NOK) və başqaları neftlə birlikdə hərəkət etməyə meyillidir.
• Azərbaycan üçün: neft gəlirləri büdcə və ixracın əsas hissəsidir. Manat 2017-ci ildən dollara qarşı sabit (1,70 ətrafında) saxlanılır, ona görə neft qiyməti manatın gündəlik kursunu birbaşa dəyişmir, amma ölkənin valyuta gəlirlərinə və iqtisadiyyatına təsir edir.
• Neftin bahalaşması dünyada inflyasiyanı artıra bilər və bu, mərkəzi bankların qərarlarına da təsir edir.

Treyder üçün qaydalar

• Görüş günü neftdə və neft valyutalarında mövqeyi kiçik saxla — qərarın saatı bilinmir və hərəkət istənilən an başlaya bilər.
• Qərarı həftəsonu açıqlanırsa, bazar bazar ertəsi boşluqla (gap) açıla bilər. Stop-loss boşluqdan qorumur.
• Söz-söhbətə yox, rəsmi bəyanata əsaslan.