ISM işgüzar fəallıq indeksi (PMI)

PMI (Purchasing Managers’ Index — satınalma menecerləri indeksi) şirkətlərin satınalma rəhbərləri arasında aparılan sorğuya əsaslanır. Onlardan soruşulur: keçən aya nisbətən sifarişlər, istehsal, işçi sayı, tədarük müddətləri və ehtiyatlar artıb, azalıb, yoxsa dəyişməyib? Cavablardan 0–100 arası indeks hesablanır. ABŞ-da ən məşhur PMI-ni ISM (Institute for Supply Management) dərc edir.

Nə vaxt və saat neçədə?

• Sənaye (Manufacturing) PMI — ayın ilk iş günü.
• Xidmət (Services) PMI — ayın üçüncü iş günü.
• Hər ikisi Nyu-York vaxtı ilə 10:00, yəni Bakı vaxtı ilə 18:00 (yay) və ya 19:00 (qış).

Rəqəmi necə oxumalı?

• 50-dən yuxarı — sahə genişlənir, 50-dən aşağı — daralır. 50-dən uzaqlaşdıqca temp güclənir.
• İndeksin istiqaməti də vacibdir: 45-dən 48-ə qalxmaq hələ daralmadır, amma yaxşılaşmadır.
• Alt indekslərə bax: yeni sifarişlər gələcək fəallığın, məşğulluq NFP-nin, qiymətlər isə inflyasiyanın erkən siqnalıdır.
• ABŞ iqtisadiyyatında xidmət sahəsi sənayedən qat-qat böyükdür, ona görə xidmət PMI-si də ən az sənaye qədər izlənir.

Qarışdırma: S&P Global da ABŞ və digər ölkələr üçün PMI dərc edir və onun ilkin (flash) rəqəmləri ayın sonuna yaxın çıxır. Avrozona, Böyük Britaniya və Çin üçün PMI-lər də öz valyutalarını tərpədir.

Bazara təsiri

PMI rəsmi statistikadan tez çıxır və iqtisadiyyatın istiqamətini qabaqcadan göstərir. Ona görə proqnozdan güclü rəqəm dolları və səhmləri dəstəkləyə, 50-nin altına gözlənilməz düşüş isə resessiya qorxusunu artıra bilər. Qiymətlər alt indeksinin sıçrayışı inflyasiya narahatlığı yaradır və dollar üçün müsbət ola bilər.

Treyder üçün qaydalar

• 18:00-da (qışda 19:00) Avropa sessiyası artıq bağlanmağa yaxındır, likvidlik azalır — hərəkət gözləniləndən kəskin ola bilər.
• Sənaye PMI-si ayın ilk günü çıxır və ay üçün ilk vacib rəqəm olur. Həmin həftə NFP ilə bitir, ona görə bütün həftəni birlikdə planla.