LTCM fondunun çöküşü (1998)
Əsas dərs: Model nə qədər ağıllı olsa da, leverec “baş verə bilməz” sayılan hadisəni ölümcül edir.
Long-Term Capital Management (LTCM) 1994-cü ildə Salomon Brothers bankının istiqraz ticarəti bölməsinin keçmiş rəhbəri Con Meriuezer tərəfindən yaradıldı. İdarə heyətində opsion qiymətləndirmə modelinə görə 1997-ci ildə Nobel mükafatı alan Mayron Şoulz və Robert Merton var idi. Bu, Uoll-stritin “ən ağıllı” fondu sayılırdı.
Parlaq başlanğıc
Fond riyazi modellərlə oxşar istiqrazlar arasındakı kiçik qiymət fərqlərindən qazanırdı. Xərclərdən sonra gəlirlilik: ilk il ~21%, ikinci il ~43%, üçüncü il ~41%. Kiçik fərqlərdən böyük qazanc çıxarmaq üçün isə nəhəng borc lazım idi.
Leverec
- 1998-ci ilin əvvəlində fondun öz kapitalı 4,7 milyard dollar idi.
- Borcu 124,5 milyard dolları keçmişdi — borc/kapital nisbəti 25:1-dən çox.
- Törəmə mövqelərin nominal həcmi təxminən 1,25 trilyon dollar idi.
Rusiya defoltu
1998-ci ilin avqustunda Rusiya dövlət borcu üzrə ödənişləri dayandırdı. Qorxuya düşmüş investorlar bütün riskli aktivlərdən qaçıb ən etibarlı istiqrazlara axışdı. LTCM-in modellərinə görə yaxınlaşmalı olan qiymət fərqləri əksinə genişləndi. Dörd ayda fond 4,6 milyard dollar itirdi; sentyabrın sonunda kapital 400 milyona endi, leverec isə 250:1-i keçdi.
Xilas
LTCM-in çökməsi onunla əməliyyat aparan bankları da sarsıda bilərdi. 1998-ci il sentyabrın 23-də Nyu-York Federal Ehtiyat Bankının vasitəçiliyi ilə 14 maliyyə qurumu fonda 3,6 milyard dollar yeritdi və 90% payı aldı. Tərəfdaşların fonda qoyduğu 1,9 milyard dollarlıq şəxsi vəsaiti yox oldu. Fond 2000-ci ildə ləğv edildi.
LTCM-in səhvi modelin özündə deyildi — onun “normal” şəraitdə işlədiyini fərz edib bütün kapitalı leverecə yükləməkdə idi. Böhranda korrelyasiyalar dəyişir və likvidlik yox olur.
Mənbələr
Mətn göstərilən mənbələrdəki faktlar əsasında Investa tərəfindən sərbəst şəkildə, öz sözlərimizlə hazırlanıb. Vikipediya materialları CC BY-SA lisenziyası ilə yayımlanır.