Spred nədir?

Spred — aktivin dərhal satıla biləcəyi qiymət (bid) ilə dərhal alına biləcəyi qiymət (ask) arasındakı fərq. Platformada həmişə iki qiymət görürsən və ask həmişə bid-dən bir az yuxarıdır.

Misal

• EUR/USD: bid 1,5760, ask 1,5763 → spred 3 pip.
• USD/JPY: bid 101,89, ask 101,92 → spred 3 pip.

Mövqe açan kimi o, spred qədər “mənfidə” olur: ask ilə almısan, amma dərhal bağlasan, bid ilə satmalı olacaqsan.

Spredi kim ödəyir, kim qazanır?

Qaydaya görə, likvidliyi tələb edən (dərhal almaq və ya satmaq istəyən) spredi ödəyir, likvidliyi təmin edən (qiymət verən market-meyker, bank və ya broker) isə onu qazanır. Buna görə komissiyasız hesablarda brokerin əsas gəliri spreddən gəlir.

Spred nədən asılıdır?

• Likvidlik. Çox alınıb-satılan aktivlərdə spred dar olur. Məsələn, qiymətli metallar arasında qızıl və gümüşün spredi ən dardır, platin və palladiumunku isə daha genişdir.
• Volatillik. Mühüm xəbər anlarında qiymət sürətlə dəyişir və spred kəskin genişlənə bilər.
• Vaxt. Sessiyalar arasındakı sakit saatlarda və bazar açılışında spred adətən daha genişdir.
• Bazarın quruluşu. Market-meykerlə işləyən bazarlarla treyderlərin öz əmrlərinin likvidlik yaratdığı bazarlarda spred fərqli formalaşır.

Spredin növləri

• Kotirovka spredi — ekranda görünən ask − bid.
• Effektiv spred — faktiki icra qiymətinə görə; bəzən əmr göstərilən qiymətdən yaxşı icra olunur.
• Reallaşmış spred — əməliyyatdan sonra qiymətin necə dəyişdiyini nəzərə alaraq “dərhal icra”nın real dəyəri.

Faizlə spred

Spred % = (ask − bid) ÷ ask × 100
Səhm: ask 50,10 $, bid 50,00 $ → 0,10 ÷ 50,10 × 100 ≈ 0,2%. Hər dəfə alıb-satanda bu məbləği itirmiş olursan.

Qısamüddətli, tez-tez əməliyyat edən treyder üçün spred ən böyük xərcdir. Ayda 100 əməliyyat × 2 pip = 200 pip yalnız bazara “giriş haqqı”dır.