RSI indikatoru nədir?

RSI (ingiliscə Relative Strength Index, Nisbi Güc İndeksi) — son yüksəliş və enişlərin gücünü müqayisə edən ossilyatordur. Dəyəri 0 ilə 100 arasında dəyişir və qiymətin “həddən artıq” qalxıb və ya düşdüyünü qiymətləndirmək üçün istifadə olunur.

Kim yaradıb?

RSI-ni amerikalı mühəndis və treyder C. Uelles Uaylder hazırlayıb və 1978-ci ildə “New Concepts in Technical Trading Systems” kitabında, həmçinin “Commodities” jurnalında təqdim edib.

Necə hesablanır?

• Hər dövr üçün qiymət qalxıbsa, artım U, düşübsə, eniş D kimi qeyd olunur.
• Son N dövrün (standart 14) orta U və orta D dəyəri hamarlanmış orta ilə tapılır.
• RS = orta U ÷ orta D
• RSI = 100 − 100 ÷ (1 + RS)

Misal: orta artım 1,2, orta eniş 0,6 → RS = 2 → RSI = 100 − 100 ÷ 3 ≈ 66,7.

Səviyyələr

• 70-dən yuxarı — həddən artıq alınma (overbought). Daha güclü siqnal üçün 80 və ya 90.
• 30-dan aşağı — həddən artıq satılma (oversold). Daha güclü siqnal üçün 20 və ya 10.
• 30–70 — neytral zona.

Divergensiya

RSI-nin ən çox izlənən siqnallarından biri qiymətlə indikator arasındakı uyğunsuzluqdur:

• Eniş divergensiyası — qiymət yeni zirvə qurur, RSI isə əvvəlkindən aşağı zirvə. Yüksəlişin gücü azalır.
• Yüksəliş divergensiyası — qiymət yeni dib qurur, RSI isə əvvəlkindən yuxarı dib. Enişin gücü azalır.

Katlerin RSI-si

Uaylderin hamarlama üsulu hesablamanın nə qədər keçmiş məlumatla başladığından asılıdır. Katlerin variantında onun əvəzinə sadə hərəkətli orta işlədilir; nəticələr oxşardır, amma bu asılılıq aradan qalxır. Buna görə müxtəlif platformalarda RSI dəyərləri bir az fərqlənə bilər.

Güclü trenddə RSI həftələrlə 70-dən yuxarı qala bilər. “RSI 70-i keçdi, deməli satmaq lazımdır” məntiqi trendə qarşı ən çox itki gətirən səhvlərdəndir.